Melrakkasetur - Fr�ttir / Heim

N� grein: kvikasilfursmengun �gnar melr�kkum vi� sj�vars��una

Tue, 07 May 2013 17:29:00 +0000

Þú ert það (og þar) sem þú étur - kvikasilfursmengun ógnar melrökkum við sjávarsíðuna

Niðurstöður spánýrrar rannsóknar sýna að melrakkar sem lifa og éta við sjávarsíðuna innbyrða hættulegt magn kvikasilfurs á lífsskeiði sínu. Vísindamenn frá Leibniz í Þýskalandi, Háskólanum í Moskvu í Rússlandi og Háskóla Íslands/Melrakkasetri eru höfundar greinar sem birt var í gær í vísindaritinu science online journal PLOS ONE, sjá: http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0060879

Gerður var samanburður á þremur stofnum melrakka frá ólíkum búsvæðum. Kvikasilfur er eitt þeirra efna sem safnast upp í fæðukeðjunni og vísindamennirnir athuguðu því uppruna fæðunnar sem refirnir voru að éta. Refirnir á hinni rússnesku Commander eyju við Mednyi eyjaklasann lifa nær eingöngu á sjófuglum og selshræjum. Á Íslandi lifa refir við sjávarsíðuna að mestu á sjófugli og öðrum hafrænum fæðutegundum. Innanlands lifa refir að mestu á nagdýrum og fugli af landrænum uppruna. Mismunandi magn kvikasilfurs fannst í sýnum af þessum þremur búsvæðum. Mikið magn kvikasilfurs mældist í refum sem lifa á hafrænni fæðu, bæði á Íslandi og Mednyi.
Vísindamennirnir skoðuðu feldi af melrökkum sem höfðu verið veiddir á Commander eyju frá fyrri tímum og voru til á söfnum. Niðurstöður mælinga sýndu að refirnir höfðu einnig mikið magn kvikasilfurs á árum áður. Jafnframt var sýnt fram á að kvikasilfrið var upprunið úr fæðu refanna enda fannst mikið magn kvikasilfurs í selum og sjófuglum á rannsóknasvæðinu.
Hinsvegar vakti athygli að lítið magn kvikasilfurs mældist í refum sem veiddir voru inn til landsins á Íslandi. Fæða refa sem búa inn til landsins veldur þeim því ekki kvikasilfursmengun líkt og gerist við ströndina. Þetta gæti skipt máli fyrir heilbrigði og viðgang stofnsins og tegundarinnar þar sem stærsti hluti vestur Evrópustofnsins er á Íslandi.
Refirnir á Mednyi búa ekki við slík gæði að hafa aðgang að fæðu sem ekki er að hafrænum uppruna, þar er eingöngu framboð á sjávartengdri fæðu. Á þessu svæði varð einmitt alvarlegt hrun í stofninum fyrir 3-4 áratugum. Þó stofninn sé tiltölulega stöðugur í dag er hann afar fáliðaður og lífslíkur yrðlinga og ungra dýra lágar. Bæði ungir og eldri refir eru í undirvigt og hafa gisinn og lélegan feld.

Alex Greenwood, leiðtogi rannsóknarinnar segir svo frá: "Þegar við hófum þessa rannsókn héldum við að orsök þess hve refirnir á Mednyi væru í svona lélegu ástandi væri sýking sem hefði borist til eyjanna af mannavöldum. Við fundum þó engar vísbendingar um neitt slíkt þrátt fyrir nokkuð nákvæma athugun".
Upp frá því fór vísindamennina að gruna að eitthvað annað væri á ferðinni sem orsakaði hið lélega líkamsástand refanna.

"Ef þetta var ekki sýking, gæti þetta kannski verið af völdum einhvers konar mengunar. Okkur datt strax í hug kvikasilfur því vitað er að það hefur fundist í miklu magni í öðrum hryggdýrum, jafnvel á mjög einangruðum svæðum norður heimskautsins. Einnig er það þekkt að kvikasilfursmengun eykur dánartíðni hjá spendýrum. Þar sem kvikasilfur hefur svo slæm áhrif á heilsufar, sér í lagi hjá ungum einstaklingum, og vegna þess að refirnir á Mednyi lifa eingöngu á sjávartengdri fæðu sem okkur grunaði að innihéldi kvikasilfur, vildum við sjá samhengið milli fæðunnar og kvikasilfursmagnsins og áhrifum þess á vistfræði þessara dýra. Meginviðfangsefni þessarar rannsóknar var því að meta hvort kvikasilfursmengun úr fæðu refanna geti verið megin orsök þess að tófustofninn á Mednyi eyjum hrundi á sínum tíma", segir Gabriele Treo, annar leiðandi vísindamaður rannsóknarinnar.

Rannsóknin leiddi síðan í ljós að samband var á milli kvikasilfurmagnsins og fæðuvistfræði og landfræðilega útbreiðslu tegundarinnar. Niðurstöður þessarar rannsóknar sýna fram á að ítreka þarf kröfuna um að stöðva frekari kvikasilfursmengun í hafinu, sér í lagi vegna neikvæðra áhrifa hennar á þá rándýrastofna sem skipa efstu sætin í fæðukeðju norðurskautsins.

Sumari� hefst � setrinu

Thu, 25 Apr 2013 11:20:00 +0000

Nú höfum við opið á setrinu á hverjum degi. Við höfum opið frá 10-17 á safninu og á kaffihúsinu.
Á kaffihúsinu verðum við með orkumikla grænmetissúpu og nýbakað brauð í hádeginu, 1000 kr.
Við tökum fagnandi á móti hópum, fundahaldi á loftinu og vettfangsferðum endilega bókið ykkur í síma 8628219.

Sumarstarf � Melrakkasetri

Wed, 17 Apr 2013 10:10:00 +0000

Velferðaráðuneytið og Vinnumálastofnun standa fyrir átaksverkefni til að fjölga sumarstörfum fyrir námsmenn á vegum stofnana ríkisins og sveitarfélaga. Skilyrði fyrir ráðningu námsmanna er að þeir séu á milli anna í námi.
Melrakkasetrið tekur þátt í þessu verkefni og óskar eftir sumarstarfsmönnum sem uppfylla þessi skilyrði.

Starfslýsing:
Áframhaldandi þróun og uppbygging náttúru og menningartengdrar ferðaþjónustu í Melrakkasetri í Eyardal. Fjölbreytt starf í boði við uppbyggingu upplýsingamiðstöðvar, endurnýjun efnis, uppröðun, umhirðu og framsetningu muna á sýningu. Leiðsögn um sýningu og móttaka innlendra sem og erlendra ferðamanna. Þátttaka í að þróa, skipuleggja og framkvæma viðburði og barnaleiðsögn. Framleiðsla og afgreiðsla á handverki og heimilislegu morgunverðar- og kaffiborði, sem og þrif og umsjón. Þróun og framkvæmd umhverfis- og samfélagsstefnu, aðlögun að VAKA vottunarkerfi. Símsvörun, birgðahald, bókun á sal og leiksýningum, gerð auglýsinga, létt bókhald og aðstoð við heimasíðu ásamt öðru tilfallandi. Söfnun og miðlun upplýsinga um framboð ferðaþjónustu í Súðavíkurhreppi skv. samningi um svæðisbundna upplýsingamiðstöð.

Hæfniskröfur:
Fjölhæfni og jákvæðni. Áhugi, færni og reynsla af ferðaþjónustu. Þekking og áhugi á menningu, náttúru og villtu dýralífi, góð íslensku, ensku- og helst þýskukunnátta, hæfni í samskiptum og vilji til að miðla þekkingu, hæfileiki til að sinna fjölbreyttum verkefnum, lágmarksaldur 20 ár, þekking á tölvuvinnu og ljósmyndun. Kunnátta í eldhúsi, bakstur og framreiðsla matvæla og drykkja, vandvirkni og þrifni. Aðrir kostir: áreiðanleiki, sveigjanleiki, lífsgleði, vinnusemi og stundvísi, bílpróf.
Athugið að Melrakkasetrið er reyklaus vinnustaður.

Ráðningatími:
Ráðningartíminn eru þrír mánuðir: júní - ágúst 2013. Vinnutími getur verið sveigjanlegur og unnið er á vöktum. Opnunartími er frá 9 til 22 alla daga. Laun eru greidd skv. kjarasamningi afgreiðslufólks á gisti og veitingastöðum, sjá uppl. á heimasíðu Verkalýðsfélags Vestfjarða: www.verkvest.is. Í Súðavík er verslun, pósthús, bensínstöð og bankaþjónusta. Auk þess fjölskyldugarðurinn Raggagarður. Möguleiki er að útvega leiguhúsnæði á sanngjörnu verði. Ísafjörður er í 20 km fjarlægð og eru rútuferðir á milli þrisvar á dag.

Umsóknarfrestur er til 10. maí 2013. Umsóknum skal skila rafrænt með tölvupósti í netfangið: melrakki@melrakki.is. Ferilskrá fylgi með umsókninni.

Stefnt er að því að ljúka ráðningum um miðjan maí. Starfið hefst 1. júní en getur hafist fyrr. Öllum umsóknum verður svarað.

Ester Rut Unnsteinsdóttir, forstöðumaður

Vantar �ig s�ti ?

Mon, 15 Apr 2013 16:08:00 +0000

Síðastliðinn vetur var húsið málað og gert fínt í Eyrardal og af því tilefni keyptum við 40 stóla á viðburðarloftið. Við buðum velunnurum okkar að "tryggja sér sæti" með því að kaupa merktan stól á loftið. Penninn ákvað að styðja Melrakkasetrið með 25% framlagi fyrir hvern stól sem keyptur var. Allir stólarnir seldust og núna er búið að merkja þá alla með þeim nöfnum sem kaupendur báðu um.

Margir hafa tekið eftir nöfnum á stólunum á loftinu hjá okkur og framtakið hefur almennt verið lofað í hástert. Þetta eru líka svo flottir og þægilegir stólar og Penninn fær heiðurinn af því að ríða á vaðið - ásamt öllu því fólki sem fjárfesti í sæti á loftinu okkar.

Nú vantar stóla í kaffihúsið og þar verða vonandi bráðum forláta íslenskir stólar frá Sólóhúsgögn (www.solo.is). Þeir verða auðvitað til sölu eins og þeir sem fóru á loftið. Ef einhver sá eftir því að hafa ekki tryggt sér sæti, eða langar að eiga sæti bæði uppi og niðri, þá er hægt að panta sér stól. Verðið er kr. 20.000,- fyrir stólinn sem verður áprentaður með nafni sem kaupandi velur. Nú eru aðeins 16 stólar í boði og um að gera að ná sér í besta sætið.

Hægt er að leggja andvirði stólsins inn á Jönusjóð Melrakkasetursins og senda tilkynninguna „stóll" á netfangið: melrakki@melrakki.is - og takið fram hverjum stóllinn á að vera merktur.
Reikningsnúmer: 0154 - 15 - 250394. Kennitala: 660907-1060. Upphæð: kr. 20.000,-

Þegar greitt hefur verið fyrir stólinn verður hann merktur gefanda sem þar með á „tryggt sæti" á Rebbakaffi. Að auki fylgir gjafabréf á sýningu Melrakkasetursins og veitingar í Rebbakaffi.

Verið velkomin í Eyrardal og takk fyrir stuðninginn :-)

melrakkarnir

M� bj��a ��r s�ti - aftur ?

Tue, 09 Apr 2013 17:12:00 +0000

Nú hikar sumarið við að heimsækja okkur hingað í Súðavík en samt sem áður erum við komin í vorverkin, heldur betur. Við höfum nánast lokið við að handsauma nöfn í alla stólana sem seldust á loftið í fyrra. Þær Genka, Dagbjört, Anna Elísa, Ragnhildur, Mekkín og Herdís Mjöll hafa allar tekið upp nálina og saumað nöfn.
Margir hafa tekið eftir nöfnunum á stólunum og framtakið almennt lofað í hástert. Þetta eru líka svo flottir og þægilegir stólar og Penninn fær heiðurinn af því að ríða á vaðið - ásamt öllu því fólki sem fjárfesti í sæti á loftinu okkar.

Nú er búið að panta stóla í kaffihúsið og þar verða forláta íslenskir stólar frá Sólóhúsgögn (www.solo.is). Þeir eru hvítir og verða auðvitað til sölu eins og þeir sem fóru á loftið. Ef einhver sá eftir því að hafa ekki tryggt sér sæti, eða langar að eiga sæti bæði uppi og niðri, þá er hægt að panta sér stól. Verðið er kr. 20.000,- fyrir stólinn sem verður áprentaður með nafni sem kaupandi velur. Nú eru aðeins 16 stólar í boði og um að gera að ná sér í besta sætið. Þar sem stólarnir eru íslensk smíð er verðið hærra en á hinum influttu stólum sem fóru á loftið. Þessir eru líka niðri þar sem langflestir gestir okkar geta séð þá. Við hvetjum alla sem eiga aur í buddunni að styðja okkur í þessu máli og tryggja sér besta sætið í Rebbakaffi. Eins geta hópar eða fjölskylda sameinast um einn stól og merkt sér. Hafið samband í melrakki[@]melrakki.is og tryggið ykkur sæti. Eins og áður er það Jönusjóður sem styrkir stólakaupin og við erum þess fullviss að Jana heitin hefði haft gaman að þessu framtaki.

Það eru fleiri en Penninn og Sólóhúsgögn sem leggja setrinu lið. Sælgætisgerðin Góa sendi okkur átta stykki páskaegg af stærri gerðinni þegar okkur vantaði efnivið í leitina miklu á páskadag. Við erum þakklát fyrir stuðninginn enda ljúft að eiga góða vini í baklandinu. Þess ber að geta að páskaeggjaleitin fór vel fram, vísbendingar voru vel faldar að venju og stóðu börnin sig mjög vel í að láta foreldra sína ganga holtið og næsta nágrenni, á kafi í snjó á köflum. Þetta var hin mesta skemmtun og gott að setjast niður með kaffi og vöfflu eða mála á nokkra steina milli þess sem leitað var.

Nú hefur Melrakkasetrið gert samning við Súðavíkurhrepp um að starfrækja svæðisbundna upplýsingamiðstöð. Setrið verður opið 9 - 22 alla daga í júní, júlí og ágúst og þar verður hægt að fá upplýsingar um gistingu, veitingastaði og afþreyingu innan hreppsins og víðar. Þangað til er opið eftir samkomulagi og er yfirleitt einhver við frá 10 - 17 en annars er hægt að hringja og fá afgreiðslu.

Eins og áður er Eyrardalur til reiðu fyrir allskonar uppákomur og skemmtilegheit. Ef þið fáið hugmynd að viðburði, hafið samband og athugið hvort ekki sé hægt að framkvæma hugmyndina. Frumkvæði heimamanna er best, allir eiga að geta skemmt sér saman í Eyrardal.

Við munum fljótlega auglýsa eftir starfsfólki sem getur unnið öll þau fjölbreyttu verk sem þarf að sinna í Melrakkasetrinu næsta sumar. Fylgist með fréttum á síðunni okkar.

„gleðilegt sumar"
melrakkarnir

P�skar !

Tue, 26 Mar 2013 15:58:00 +0000

Melrakkasetrið er opið frá 12 til 18 alla páskadagana (skírdag til annars í páskum).
Boðið er upp á hefðbundna kaffihúsastemningu með rjúkandi heitu súkkulaði, kaffi og vöfflum.
Pasta fyrir þá sem vilja magafylli af léttum og bitastæðum réttum.
- svo fara allir á aldrei.is

Á páskadag fer fram hin æsispennandi páskaeggjaleit og í þetta sinn er keppnin í boði Góu :-)

Notaleg stemning alla helgina, kósí hvíld og upphitun fyrir tónleikakvöld og skíðamennsku ..

Frábærar gönguleiðir - Raggagarður og gistiheimilið Svanfjord á Langeyri

Gleðilega Páska
melrakkarnir

málsháttur dagsins: "sjaldan kemur dúfa úr hrafnseggi"

Meiri t�nlist, saltfiskur og fleiri melrakkar

Wed, 20 Mar 2013 17:39:00 +0000

Við erum rétt að jafna okkur eftir meiriháttar frábæra tónleika McKinely Black sem fóru fram í síðustu viku en hún er sannarlega með betri tónlistarmönnum sem komið hafa fram hjá okkur, sannkallaður heimsviðburður.

Nú er okkur svo sannarlega aftur til setunnar boðið enda annar tónlistarmaður búinn að boða komu sína næstkomandi föstudag. þetta er hann Kyle Woolard úr hljómsveitinni Anatomy of Frank en hann kom hingað sl. sumar og lofaði góðu. Tónleikar Kyle hefjast kl. 20 en áður ætlum við að bjóða upp á BAKKALÁ, ekta saltfiskrétt sem gestakokkurinn Rúna Esradóttir mun galdra fram. Borðhald hefst kl. 19 stundvíslega og gott ef ekki verður eitthvað gott til að drekka með matnum. Verð fyrir tónleika og mat eru litlar 2.500 krónur og geri aðrir betur !!

Við hvetjum alla til að mæta á staðinn, það er ekki alltaf í boði að fá listamenn á heimsmælikvarða í heimsókn og vera boðið í alvöru veitingar í ofanálag !

Melrakkasetrinu hefur aldeilis vaxið fiskur um hrygg - eða tófa um bak enda fjölgar í okkar röðum eins og hjá skjólstæðingum okkar.
Í byrjun þessa mánaðar hóf störf hjá okkur Hálfdán Helgi Helgason en hann lauk meistaraprófi í líffræði við Háskóla Íslands á sl. ári. Lokaverkefnið hans fjallaði um stofnvistfræði lunda í Vestmannaeyjum. Hálfdán hefur undanfarið unnið við fuglarannsóknir fyrir Norsku heimskautarannsóknastöðina (Norsk Polarinstitutt) meðal annars á Bjarnareyju. Hann er nú staðsettur í Tromsö í Noregi en mun starfa við hlið forstöðumanns að rannsóknarverkefnum á íslenska melrakkanum og málefnum hans. Áður hafði Borgný Katrínardóttir verið ráðin sem hægri hönd forstöðumanns við vöktun tófustofnsins og úrvinnslu gagna frá Hornströndum. Borgný er einnig líffræðingur og lauk hún meistaraprófi á sl. ári. Hennar verkefnið fjallaði um varpárangur vaðfugla þar sem meðal annars var kannað áhrif afráns auk þess sem Eyjafjallajökull gerði nokkurn usla á rannsóknatímanum. Borgný, sem nú vinnur hjá Náttúrufræðistofnun Íslands og Hálfdán eru fyrstu fræðimennirnir utan forstöðumanns sem starfa við Melrakkasetrið og vonandi getum við boðið upp á heil stöðugildi fræðimanna í framtíðinni.

Enn spánýrri starfsmaður, Genka Yordanova, hóf störf í Melrakkasetrinu í þessum mánuði. Genka mun sjá um að allt sé spikk og span og nú ilmar allt af hreinlæti hér í Eyrardal. Rúna Esradóttir er að hugsa málið hvort hún vilji taka að sér að vera „viðburðastjóri" Melrakkasetursins enda er húsið orðið að viðburðahúsi og gott ef einhver heldur utan um þau mál. Rúna er ein af okkar „elstu" starfsmönnum og hefur haldið hér landsfræg partí :-)

Genka hefur einnig hafist handa við að sauma nöfn á stóla og er að safna liði til að hjálpa sér við verkefnið. Herdís Samúelsdóttir er einnig farin að sauma og Dagbjört Hjaltadóttir hefur m.a.s. tekið upp nálina. Nú eru fleiri og fleiri stólar komnir með nöfn og við hlökkum til að sýna eigendum stólanna hvað þeir eru orðnir flottir. Penninn reið á vaðið í fyrra og nú leitum við að stólum í kaffihúsið - skyldum við fá einhverja til að tryggja sér sæti þar??

McKinley Black, s�ngvask�ld � heimsm�likvar�a !

Fri, 15 Mar 2013 09:54:00 +0000

Fyrstu tónleikar ársins í Melrakkasetrinu með McKinley Black fór fram í gærkvöldi. Var það einróma álit gesta að þarna hefðum við fengið tónlistarmann á heimsmælikvarða. Þvílík snilldar „performer" sem þessi konar er, með frábæra rödd og kunnáttu í að beita henni á öllum tónskalanum. Sögurnar hennar gáfu lögunum merkingu og þvílíkar sögur og frásagnargáfa, hvergi var slegið af. Henni tókst meira að segja að fá salinn til að taka undir í nokkrum lögum og mynda dásamlegan bakraddakór.
Við vonum svo sannarlega að McKinley komi til okkar aftur einhvern daginn og fleiri sjái sér fært að koma og hlýða á sannkallaða yndistóna. Við þökkum Svavari Knúti, Rúnu Esra, Eggert og Michelle fyrir að greiða götu hennar hingað vestur. Einnig fær Ivona Yordanova þakkir fyrir að hita upp með Eggert og Michelle áður en tónleikarnir hófust.

Fyrir þá sem ekki komust, diskarnir hennar verða til sölu á kostnaðarverði í Melrakkasetrinu.

Takk fyrir okkur McKinley Black, komdu fljótt aftur !!

T�nleikar me� McKinley Black 14. mars

Wed, 06 Mar 2013 18:18:00 +0000

Nú hefur það spurst út um heimsbyggðina að á loftinu í Eyrardal sé einstaklega góður hljómburður og fólk drífur að til að koma og spila og syngja hjá okkur.
Fyrstu opinberu tónleikarnir á þessu ári verða á rólegu nótunum en hún kemur alla leið frá Þýskalandi og kallar sig McKinley Black.
Þeir sem hafa heyrt hana syngja líkja henni við blöndu af Katie Melua og dassi af bluegrass+kántrí. Við látum gestina um að dæma og hvetjum fólk til að láta þetta frábæra tækifæri ekki framhjá sér fara.
Endilega mætið í Eyrardalinn fimmtudagskvöldið 14. mars og njótið kvöldsins með okkur og þessari einstöku söngkonu.
kíkið á vefinn hennar og youtube og sannreynið - svo hljómar allt tíu sinnum betur "live" hjá okkur: www.mckinleyblack.com

Við hvetjum fólk úr nágrannabyggðarlögum til að nýta sér samfélagsmiðlana og verða samferða hingað til Súðavíkur, hingað liggja allar leiðir.

sjáumst á fimmtudaginn 14. mars - tónleikarnir hefjast kl. 20 og það er rautt og hvítt ásamt gulli í boði fyrir þyrsta gesti - já og kaffi náttúrulega..

melrakkarnir

Al�j��leg v�sindar��stefna um melrakka

Thu, 28 Feb 2013 15:49:00 +0000

Melrakkasetur Íslands hefur umsjón með fjórðu alþjóðlegu ráðstefnunni sem haldin er um melrakkann (e. arctic fox, lat. Vulpes lagopus). Ráðstefna þessi er haldin á fjögurra ára fresti og hefur aldrei áður farið fram á Íslandi.
Ráðstefnan verður haldin á Hótel Núpi í Dýrafirði dagana 11. - 13. október 2013.

Á ráðstefnunni verða kynntar rannsóknir á tegundinni af hálfu vísindamanna frá Alaska, Kanada, Bandaríkjunum, Noregi, Svalbarða, Rússlandi, Svíþjóð, Íslandi, Finnlandi, Grænlandi, Danmörku og Þýskalandi. Rannsóknirnar eru á ýmsum sviðum líffræðinnar og einnig þverfaglegar. Fjallað er um stöðu tegundarinnar á einstökum svæðum og á heimsvísu. Þar sem heimkynni melrakkans, norður heimskautið, hefur sýnt sterka svörun við hlýnun jarðar eru rannsóknir á lífríki svæðanna afar brýnar. Ísland stendur vel að vígi með einn sterkasta stofn tegundarinnar í Evrópu sem hefur verið nokkuð lengi einangraður frá öðrum búsvæðum. Rannsóknir okkar á melrakkanum hafa sjaldan verið brýnni og mikilvægari til þekkingar og samanburðar. Meðal þátttakenda eru virtir fræðimenn sem hafa mikla þekkingu og sterka stöðu innan vísindastofnana í sínum heimalöndum. Má þar nefna Dr. Anders Angerbjörn frá Stokkhólmsháskóla, Dr. Nina Eide frá Norsk Naturforvaltning, Dr. Eva Fuglei frá Norwegian Polar Institute, Dr. Rolf A. Ims frá Háskólanum í Tromsø, Dr. Dominique Berteaux frá Qébec í Kanada og Dr. Nikita Ovsyanikov og Dr. Irina Menyushina í Moskvu en þau stunda rannsóknir á Wrangel eyju.

Dagskrá ráðstefnunnar verður auglýst nánar síðar hér á heimasíðunni: http://www.melrakki.is/arctic_fox_conference/